Ակսել Վարդանեանի գրական արհեստանոց. Գրառումների օնլաին ձեռնարկ:Պոեզիա, ժամանակակից Հայ գրականություն, հայերեն բանաստեղծություններ,երգեր, պատմվածքներ, գրախոսություն, հոդվածներ, հումոր:
edit
Clear all dta?
all data will bi clera
Այս ձեռնարկում ձեր կատարած գրառումները տեսնում էք միայն դուք, այն պահպանվում է ձեր համակարգչի պահոցում:
19.04.2004
Մենակություն
Ես ամենուր քե՛զ փնտրեցի,
Պատահաբար մտա մարագ,
Մարագ, որ ո՛չմեկինը չի՛,
Թաքուն դրա՛խթ երկնքիս տակ:

Ճռում է դուռը կիսաբաց,
Լույսի շողեր է հորինում,
Ու ես կոճղի վրա նստած
Սիրո մասին մի՝տք եմ անում.

Ե՞րբ է սերը գոյատևում,
Քիչ-քիչ հատնելուց, այնպես չէ՞,
Ուրիշ ի՞նչ կա էս աշխարհում.
Կա մի կատո՛ւ,
.............. որ այստեղ չէ՝:

Բարեկա՜մն իմ էս մարագի,
Ավա՜ղ, նա էլ է ինձ լքել:

Ես ամենուր ինձ փնտրեցի
Ու նորից մարագ էի մտել,
Կատուն էր իմ տեղը նստել,
Կատուն էլ էր դրախթ եկել:
22.03.2004
Շագանակները
Շագանակները ասֆալտի վրա
Փռվել են ինչպես կոտրված սրտեր,
Նրանց համար էլ ուրիշ սեր չկա,
Այնքան նմա՜ն են:

Նրանցից մեկը մեջտեղից կիսված,
Անցորդը ճխլեց ու անցավ գնաց,
Մի տերև ծառից կամաց շշնջաց.
-Երևի իմն է

Տերևներն են շշնջում
Իմ սիրո մասին,
Շագանակներն են ընկնում
Սրտի պես գետին:

Թերևս այդպես պիտի լինի,
Աշուն է արդեն,
Ոչինչ հավերժ չէ:
Տերևներն են շշնջում
Իմ սիրո մասին: 
September 7, 2016
Հույս ու երազ

Աչքերիս հույս եմ կապել,
Երազ կապել աչքերիս,
Գետի ալիք եմ դարձել
Գարնան ձյուներն հալվելիս:

Ժամանակը ինձ հետևում,
Տխուր շունչը ծոծրակիս,
Անհայտություն է տանում
Ալիքները հույզերիս:

Երկինքնե՜ր ժամանակի,
Վաղ թէ ուշ կգամ ձեր մոտ
Կգամ որպես գոլորշի,
Իսկ ծաշիկներն ինձ կարոտ:

Հոգիս հույսի արձագանք,
Վար կռացած ամպի պես,
Իմ շուրթերը կմնան տաք,
Սիրահար անձրև որպես:

Որ ամպից թափվեն հույսեր,
Որ գոյություն ունի սեր,
Որ հորինեն երազներ,
Երգեր, երգեր, երգեր:

Աչքերիս հույս եմ կապել,
Երազ կապել աչքերիս,
Գետի ալիք եմ դարձել
Գարնան ձյուներն հալվելիս:

Ու շտապում են ալիքները չարաճճի...

Ակսել Վարդանյան

November 21, 2016
Ո՞վ է ասում

Ո՞վ է ասում էլ չենք լինի.
Էլ չենք լինի քսան տարեկան,
Սերը նրա սրտով անցնի,
Ինչպես բարի երգը գարնան:

Էրբ առաջին գարնան քամին,
Թռչի գարուն սերը թեվին,
Դու խառնվիր քամուն գարնան
Ու կդառնաս քսան տարեկան:

Լսիր քամուն ու հետ նայիր,
Ու տես նորից երազը այն,
Ու ո՛չ մի պահ էլ մի վատնիր,
Երբ դեռ նոր էս քսան տարեկան:

Չի լինում հիըն գարուն, չկա՛,
Կա նո՛րը, կա՛ ու կլինի,
Ժամանակին եմ ես հակա
Ու երգը միշտ վե՜ր կհառնի:  

Լսիր քամուն ու հետ նայիր,
Ու տես նորից երազը այն,
Ու ո՛չ մի պահ էլ մի վատնիր,
Երբ դեռ նոր էս քսան տարեկան:

Ակսել Վարդանյան
25.04.2007
Երկնային բեմադրություն
Ես արդեն սովորում էի միջին դասարաններում, այսինքն այն շրջանն էր երբ թաղի տղաներով հաճախ, ի՛նչ հաճախ, ամեն օր հավաքվում էինք և, և ինչո՞վ են զբաղվում տղաները: Ես աղունիկներ էի պահում, ղուշբազ էի: Չգիտեմ ինչպես է Հայաստանի այլ քաղաքներում, բայց Լենինականում ղուշբազները միշտ ունեցել են սեփական, կասեի հատուկ, կարգավիճակ: Գոյություն ուներ ինքստինքյան կերպով ստեղծված ղուշբազների համակարգ, ըստ ունեցած լավ աղավնիների: Որպիսի ասածս միայն ղուշբազների համար չլինի, մի երկու բառով ասեմ ի՛նչ է նշանակում լավ աղավնի: Լավ աղավնին դա ղուշբազների համար ո՛չ մի կապ չունի նրա արտաքին տեսքի հետ, գույնի, չափի կամ տեսակի: Գոյություն ունի լավ աղավնիների երկու ճյուղ: Կան աղավնիներ, որոնք թռչելիս շատ չեն բարձրանում, այսպես ասած, թռչում են միջին բարձրության վրա և հաճախ օդի մեջ գլուխկոնծի են տալիս, խաղում են, իհարկ է էդ խաղլն էլ իր հազար ու մի նրբություններն ունի, խաղի ձայնը, երբ խաղում է կա՞նգ է առնում օդի մեջ թե ոչ, ինչպես է կանգնում, ամենալավը նա է, երբ ասես պոչի վրա նստած խաղալով ուղահայաց վեր է բարձրանում: Երկրորդ լավ ճյուղը, դա երբ աղավնին թռչելիս շատ վեր է բարձրանում, այնքան վեր, որ ել չի երևում, դրանց անվանում են «ցնդող»: Կան աղունիկներ, որ մոտ չորս հինգ ժամ թռչում են, ղուշբազների մոտ բոլորից շատ գնահատվում են այդ աղունիկները... սրանք լավ աղունիկներն են իսկ սովորական աղավնիները այն աղունիկներն են, որոնք ապրում են տանիքներում, թռչում են դես ու դեն ու երբեկ գլուխկոնծի չեն տալիս, ղուշբազները սրանց անվանում են «ջալաբ»: Իմիջայլոց, չգիտես ինչու հայաստանում սովորական աղունիկները մարդկանցից վախենում են, օրինակ ռուսաստանի կամ այլ հյուսիսային երկրների նման, մարդկանց մոտ չեն գալիս: Բայց ամենից շատ լավ աղավնիներ հայաստանում կան, չեմ չափազանցեցնում, ես ո՛չ մի տեղ այդքան ղուշբազներ չեմ տեսել ինչքան հայաստանում, այլ երկրներում ղուշբազները գրեթե հատուկենտ մարդիք են իսկ հայաստանում, հատկապես Լենինականում անհամեմատ շատ են, այժմ իհարկ է Գյումրիում, ուղղակի Լենինական անունը Կումայրիի պատմության մեջ, իմ կարծիքով իր ուրույն տեղն է գրավել և նշելով այդ անունը պարզ է դառնում թե ո՛ր ժամանակշրջանի մասին է խոսքը: Մենք ապրում էինք հինգ հարկանի շենքի առաջին հարկում, շատ անհարմար վիճակ աղունիկ պահելու համար, բայց ես կարողացա մեր բալկոնի չուլանը վերածել, վերակառուցել այնպես, որ աղունիկները հարմարվեն և հաճախ նույնիսկ կտուրին չեին նստում, միանգամից իջնում էին բակ: Բակ ասելով ինկատի ունեմ այն ճանապարհը, որ անցնում էր մեր դռնով, շենքը ինչպես այդպիսին, բագ չուներ: Իհարկ է ինչպես բոլոր ղուշբազները, արդեն զզվացրել էի հինգերորդ հարկում ապրողներին, ամեն օր տանիքների վրա, աղունիկների հարցերով ... ու հատկապես երբ անձրև էր գալիս ու որևիցե միկի տանը սկսում էր ջուր կաթել հիշում ու դիմում էին ինձ ամենաանշնուրհակալ ձևով, որ մեր բագը զարդարում էմ այդ հրաշալի, աստվածային էակներով: Ես հաճախ տանիք էի բարձրանում նոր գնած աղունիկներին բռնելու ու տուն բերելու համար, քանզի հաճախ նոր աղունիկները տեղին անսովոր լինելու պատճառով նստում էին տանիքին ու վար չեին իջնում և եթե ժամանակին չբռնես կթռչեն կգնան ու վերջ: Շատ աղունիկներ եմ կորցրել այդ պատճառով, ախր լավ աղունիկը լավ էլ թանգ հաճույք էր: Օրինակ մի զույգ լավ աղունիկը կարող էր արժենար մինչև քսանհինգից հիսուն ռուբլի, երբ աշխատավարձը հարյուրքսան ռուբլի էր: իհարկ է կաին շատ ավելի թանգանոցներ, որ աշխատավարձովդ էլ չեիր գնի: Եթե ինձ այն ժամանակ տաին մի միլիոն, ես մի մ իլիոնի աղունիկ կգնեի: Մեր հարևան Պարույրը սովորական արհեստավոր մարդ էր, հանգիստ, համակրելի, տեղին խոսել գիտեցող մարդ: Պարույրը լավ էր հասկանում աղունիկներից, հաճախ գործից վերադառնալուց մինչև տուն մտնելը, բավականին ժամանակ կանգնում նայում էր աղունիկներին և ես անպայման նրա կարծիքն էի հարցնում այս կամ այն աղունիկի մասին, ինչպե՞ս է խաղում, լավ բարձրանու՞մ է թե ոչ... Մի օր Պարույրը գործից վերադառնալուց մի թղթե արկղ էր բերում հետը: Տղաներով կանգնած էինք աղունիկների մոտ, Պարույրը մոտեցավ ու ինձ մեկնեց այդ արկղը: Բացեցի, աղունիկներ, ի՜նչ աղունիկներ, երկու աղունիկ, մեկը ամբողջությամբ ձյան նման ճերմակ, դա արուն էր, իսկ մյուսը ճերմակ – վիզը մեջքի կողմից կամիր ու կարմիր պոչով, դա էգն էր: Ղուշբազները նոր աղունիկների թևերը մոտ մի շաբաթ կապած են պահում, որ տեղին սովոր չլինելու պատճառով չթռչեն ու գնան նախքին բունը կամ ուղղակի կորչեն այլ արդեն սովոր լինելով բնին վերադառնան: Պարույրը ինձ ասեց լավ աղունիկներ են համ էլ դեռ անաջ չեն, այսինքն արդեն ձագեր չեն բայց և դեռ հասուն աղավնիներ չեն, ասեց առանց թևերը կապել բաց թող քո աղունիկների հետ, ոչ մի տեղ էլ չեն գնա, բոլորի հետ կթռչեն ու բոլորի հետ վար կիջնեն: Ես առաջին անգամ էի լսում նման համարձակ արարք նոր աղունիկներին վերադառնալ վարժեցնելու մասին, հավատալս չեր գալիս, բայց քանի որ Պարույրն է ասում ուրեմն պետք է փորձել: Նոր աղունիկներին իմ աղունիկների հետ միասին թռցրեցի: Երեկո էր արդեն, մի քանի աղունիկ պահեցի, որ կարողանամ ներքևում այս մնացածին կուտ տալով թռչող աղունիկներին հրապուրեմ ժամանակին վար իջնելու համար, այլապես եթե մութը ընկնի կարող է որևե աղունիկ կորչի, հատկապես նորեկները: Արդեն կուտ էի տալիս ներքևի աղունիկներին ու թեթևակի թռվռացնում, որ թռչող երամը տեսնի ու վար իջնի, այդպես էլ կատարվեց, արդեն գրեթե բոլորը իջել էին վերջում իջնում էին նորեկները: Հասկանալի պատճառով նորեկների համար դժվար էր վայրեջք կատարել նոր, անծանոթ տեղում և թևիկները արագ-արագ թափահարելով նրանք ասես տեղ էին որոնում գետնի վրա, որ իջնեն: Առաջինը իջավ արուն, ձյան պես սպիտակ արուն, իսկ էգը չեր կարողանում իջնել, ասես ինչ որ բան էր որոնում, ինչ որ տեղ և այդ պահին մի «անգրագետ» սկսեց շվվացնել, իր արեվին աղունիկ է կանչում, ու էս նորեկ աղունիկը ավելի շբոթվեց ու թռավ բարձրացավ նորից վեր: Դե արի, տեղին անծանոթ աղավնի, մենա՛կ, առանց երամի, հիմա արդեն ամեն ինչ կախված է նրանից, որ նրան բաց չթողնել տեսադաշտից ու տեսնել որտեղ է վայրեջք կատարում, բռնել ու բերել տուն: Ու վազում էինք, վազում էինք աղունիկի հետևից, երկինք նայելով, վազում էինք կարծես երկնքում: Վերջապես աղունիկը փորձեց իջնել հանրախանութի ծխնելույզի խողովակի ծայրին: Բայց երբ փորձեց կանգնել այդ խողովակի եզրին, կատարվեց ամենաանսպասելին, նրան չհաջողվեց կանգնել խողովակի բարակ եզրի վրա և ընկավ ծխնելույզի մեջ: Ամառ էր, վառարանները չեին աշխատում, հույս կար, որ կարելի է նրան այնտեղից հանել: Սկսեցինք փնտրել մուտքը, դեպի այդ ծխնելույզի հատակը, նկուղից, դրսից, ինչ ասես չարեցինք, բանը հասավ նրան, որ հանրախանութի պահակը սկսեց անհանգստանալ ու մի էսպիսի վիճակ, դե հիմա պահակին բացատրի թե աղունիկդ էս փնտրում: Կարմիր պոչ աղավնուն չկարողացանք փրկել բայց մնաց ձյան պես սպիտակ արուն: Յուրաքանչյուր ղուշբազ ունի իր աղավնիների մեջ ամենալավ աղավնին, ես էլ ունեի, դա մի սև աղավնի էր, էգ, որը թռչելիս շատ չեր բարձրանում, շատ ասելով նկատի ունեմ մինչև երկնքում անհետանալը, բայց շատ գեղեցիկ խաղում էր (գլուխկոնծի էր տալիս): Կարծես պոչի վրա նստած այդ սև աղավնին խաղալով, ուղահայաց կերպով վեր էր բարձրանում և ամեն անգամ գլուխկոնծի տալուց ներքևում լսվում էր նրա թևերի ծփոցը, այնպիսի ուժգնությամբ ինչպես քիչ հեռու կանգնած մարդը ձեռքի ափերը կխփի իրար:Այդ սև աղավնին միայնակ էր, չուներ իր զույգը և նույնիսկ իմ ղուշբազական հնարքները, նրան որևե մի արուի հետ զույգ դարձնել, ո՛չ մի արդյունք չեին տալիս: Եվ կատարվեց անսպասելին, սև էգ աղավնին և նորեկ սպիտակ արուն սիրահարվեցին ու կազմեցին զույգ: Այո սիրահարվեցին, առանց չակերթների, ես համոզված եմ որ աղավնիների մոտ սիրո զգացումը ավելի շատ է զարգացած քան մարդու մոտ: Որոշ ժամանակ անց պարզվեց ավելի անսպասելին ու հիացականը, պարզվեց, որ սպիտակ աղավնին երկար սավառնող ու մինչև երկնքում անհետանալը բարձրացող աղավնի է, բա Պարույրը վա՞տ աղավնի կբերեր: Ու կազմվեց մի անզուգական դուետ, սև ու սպիտակ աղավնի, մեկը բարձրանում ու անհետանում էր երկնքում իսկ մյուսը քիչ ներքև, տեսանելի դաշտում, օդի մեջ ուղահայաց վեր բարձրանալով խաղում էր: Ես հաճախ այդ երկուսին առանձին էի թռցնում ու բագով մեկ կանգնում ու նայում էինք այդ երկնային թատրոնը, որ ներկայացնում էին ձյան նման սպիտակ ու սև, երկու աղավնիները: Նրանք մեր բագի երկնային դերասաններն էին: Մի օր պարույրը նայելով այդ երկնային բեմադրությունը, լավ գնահատական տվեց, ասեց. - իսկական աղավնիներ են: - Ես հպարդանում էի: Ամեն ինչ լավ էր, այդ երկու աղավնիները արդեն ձու էին դրել, լավ աղավնիների սերունդ էր աճում, մի բան էր դժվար, տեղը անհարմար էր, հինգ հարկանի շենքի առաջին հարկ ու բակի փոխարեն ճանապարհ, որտեղով հաճախ մեքենաներ էին անցնում: Եվ մի օր երբ ես սովորականի նաման, տան դիմաց, ճանապարհի մեջտեղը, կերակրում էի աղոնիկներին, մի բեռնատար մեքենա անցավ: Բոլոր աղունիկները մի կոմ վազեցին իսկ ձյան նման սպիտակ աղավնին մնաց մեքենաի տակ և իմ աչքի առաջ նրա գլուխը ճխլեց բեռնատար մեքենաի անիվը: Կարծում եմ իմաստ չունի նկարագրել տասնվեց տարեկան երիտասարդի, աղունիկների սիրահարի ապրումները այդ պահին: Քիչ սթափվելուց հեո ուղղակի հարձակվեցի մեքենաի վարորդի վրա, Էս ի՜նչ արեցիր, ա՛յ անաստված, դու հասկանու՞մ էս ի՛նչ արեցիր: Վարորդը երիտասարդ տղա էր, ամեն կերպ փորձում էր ինձ հանգստացնել... ամեն ինչ վերջացավ նրանով, որ հաճորդ օրը այդ տղան բերեց ու ինձ տվեց երկու աղավնու արդեն թռչող ձագեր: Ես ուզում էի նրան ասել, շատ բան էի ուզում ասեի, ուզում էի ասեի դու հասկանու՞մ էս ի՛նչ արեցիր ու էս աղունիկները ի՞նչ գործ ունեն քո արածի հետ, բայց զգացի, որ նա էլ էր ցնցված պատահածից և որոշեցի առանց երկարացնելու վերցնել այդ աղունիկները, ես արդեն այդ երիտասարդ վարորդին էլ էի կարեկցում: Սպիտակ աղավնու վախճանից հետո սև աղավնին դադարեց թռչել: Ինչ ասես չեի անում, բարձրանում էի տանիք ու երկինք էի նետում, քարի նման ընկնում էր կտուրի վրա ու այնտղից ներքև, դեպի իր բունը, մի շաբաթ տևեց այդ ամենը, ի՛նչ ասես չարեցի բայց սև աղավնին այլևս երկինք չբարձրացավ, թևը չկպցրեց նույնիսկ երկնքի եզրին: Մի շաբաթից հետո սև աղավնին առանց ցույց տալու որևե հիվանդության նշաններ անսպասելիորեն սատկեց: Պարույրը տեղյակ էր կատարվածի մասին: Մի օր երբ աղունիկների մոտ դռանը կանքնած էի, Պարույրը գործից վերադառնալուց, հոգնած ու մռայլ բարևեց ու մի հայացք նետելով աղունիկների վրա բարձրացավ տուն: Ես էլ արդեն աղունիկներին չեի նայում, կարծես որոնում էի, կարծես աղունիկ էի որոնում ու աչքիս առաջ հպարդ ու հանգիստ քայլող աղունիկներին կարծես չեի տեսնում: Մի երկու օր անց մի հույս արթնացավ մեջս, մտածեցի, գուցե այս երիտասարդ վարորդի բերած աղունիկները ինչ որ լավ աղունիկներ լինեն, հլա բեր սովորեցնեմ բնին ու տեսնեմ էս ի՛նչ աղունիկներ են: Ու սկսեցի սրանց վարժեցնելը: Կրակը ընկա, բոլոր աղունիկները դռանը կուտ են ուտում, սրանց դնում եմ բոլորի մեջ, առանց թևերը կապելու, ինչպես Պարույրն էր սովորեցրել, հենց ձեռքս հետ եմ քաշում ու սրանց թևերը ազատում եմ, նետի նման թռնում են ուղիղ բունը, ուղիղ մեր բալկոնի չուլանը: Ես նրանց նորից դուրս բերելու համր պետք է ընդհանուր մուտքից մտնեմ տուն, անցնեմ բալկոն, մտնեմ չուլան, որ նորից դորս բերեմ սրանց բագ: Էսպես մի տաս տասնհինգ անգամ, արդեն չեի դիմանում, ներվերս իմը չեր: վերջին անգամ երբ բերեցի բագ, շաքարաջուր խմացրեցի ու հենց թևերը ազատ արձակեցի, նետի պես ուղիղ դեպի չուլան: Զայրացած վազեցի տուն նորից հետ բերելու ու երբ վերցրեցի ձեռքս, հաշվի առնելով որ աղունիկ է, եթե վար նետեմ թևերը կբացի ու հանգիստ կկանգնի հատակին, ու ձեռքիցս վար նետեցի, ասի էս ի՛նչ աղունիկ է այ մարդ: Բայց հաշվի չեի առել, որ աղունիկը դեռ ձագ է ու անաջ աղավնու նման թևերը արագորեն չի կարող բացել ու աղունիկը դրմփաց հատակին: Թևերը թուլ կախ գցելով վազեց մտավ մոտակա բնի տակը, երբ դուրս բերեցի այնտեղից, պարանոցը երկարել ու գլուխը անկենդան կախվել էր վար: Ես սպանեցի աղավնուն, դա մի հրեշություն էր, աններելի հրեշություն... Մի քանի օր անց բոլոր աղունիկներս տվեցի իմ ծանոթ ղուշբազներից մեկին ու ինչպես ասում են, թարգեցի: Հետագայում իհարկ է շատ անգամ ցանկություն առաջացավ աղունիկներ պահելու, բայց էլ ոչ ժամանակ, ոչ հնարավորություն, ոչ տեղ: Այս պատմությունը հիշեցի, երբ օրերս իմ աղջիկը, Արևիկը, մի աղավնի բերեց տուն: Սպիտակ աղավնի է, սև պոչով ու թևվերի ու մեջքի վրա սև պտեր, այդպիսի աղավնու անունը, ղուշբազների լեզվով , «ցիգան» է: Ընդհանրապես ղուշբասների լեզվով յուրաքանչյուր գույնի ու գույների խառնվածքի աղավնի ունի իր անունը, օրինակ կա սևպոչ, ալըֆնի, դաղլի, բաց դաղլի, ալվիզ, կաչաղակ, չիլ, չիլ դաղլի... Արևիկի բերածը «ցիգան» է ու դեռ ձագ է: Աղջիկս ասեց, պապա էս աղավնու թևը կոտրված է, դու կարո՞ղ էս բուժել: Ասեցի իհարկ է կարող եմ բալես, չնայած առաջին դեպքն էր, իմ պրակտիկայում նման դեպք չեր պատահել: Ինտերնետում գտա համապատասխան հոդված, ինչպես բուժել թռչյունների կոտրված թևերը ու համապատասխանաբար արեցի ինչ որ պետք էր: Ծիծաղելի է հնչում, բայց ինձ թվում է, էս աղունիկը նման է այն աղունիկին, որին ես անզգուշորեն նետեցի ներքև ու սպանեցի: Բուժեցի այդ աղունիկին, մեղքս քավեցի: Ու թեկուզ այդ աղունիկը սովորական աղունիկ է, ո՛չ մինչև անհետանալը երկնքում վեր է բարձրանում ու ոչ էլ գլուխկոնծի է տալիս, բայց նրա թռիչքը այժմ ինձ համար ամենամեծ երկնային բեմադրությունն է, որին ես և իմ դուստրը նույնպես մասնակից ենք: :
Ակսել Վարդանյան
12/11/2012
Տո՛ դը՝ գնա՛ ե՛
Մերձմոսկովյան ամառանոցային գյուղաքաղաքները բոլորը շրջափակված են բարձր պարիսպներով իսկ որոշ տեղեր այդ 5-6 մետր բարձրություն ունեցող պարիսպների վրա ամրացված են փշալարեր, երևի վայրի գազաններից պաշտպանվելու համար: Միայն մի բան այնքան էլ պարզ չէ, ո՞ր կողմում են այդ վայրի գազանները, պարսպից նե՞րս, ինչպես սովորական գազանանոցում, թե՞ պարսպից դուրս: Մի այդպիսի մերձմոսկովյան գյուղաքաղաքի կից, որ կոչվում է ?Մալենկայա Իտալիա? բարձր պարիսպների հարևանությամբ, ժամանակավոր ցանկապատով շրջափակաված էր մեր բանվորական ճամբարը, որտեղ մեղվի փեթակների նման իրար կողքի շարված տնակներից առավոտյան դուրս էին ?թռչում? բանվորները ու տարածվում չորս կողմ, ինչպես մեղուները: Իսկ երեկոյան վերադառնալիս նրանք իհարկ է նեկտար չեին բերում, որ մեղր պատրաստեն, լավագույն դեպքում, եթե վարձատրության օր էր, նրանք բերում էին աշխատավարձի որոշ մասը, սովորաբար աշխատավարձի քառորդը, մնացածը իրար մեջ կիսում են ?պարիսպ կառուցողները?: Իսկ սովորաբար, ճամբար վերադառնալիս, բանվորները էժան գարեջուրը հագուստի տակ ավելի խնամքով պահած քան մեղուն է պահում նեկտարը, դեմքի անմեղ արտահայտությամբ անցնում էին ճամբարը հսկող հսկիչների կողքից ու վերադառնում իրենց ?Փեթակը?, ու վայելում ճամբարում արգելված ոգելից խմիչքը: Առավոտները, գործի գնալուց, մեզ ընդհամենը պետք էր անցնել մոտ 500 մետր: Մենք դուրս էին գալիս ճամբարից, մեծ զգուշությամբ անցնում էինք խճուղու մյուս կողմը, որով մեծ արագությամբ սլանում էին մոսկովյան հարուստները դեպի իրենց ամառանոցները, ու գնում էինք մոտակա նորակառույց սուպերմարկետում ներքին աշխատանքներ կատարելու: Մեր հիմնական ճանապարհը անցնում էր այդ խանութի մեկը մեկին հաջորդող փարթամ վիտրինների երկայնքով, մոտ 400 մետր: Մեր տղաներից մեկը, Վահագը, միջին տարիքի տղամարդ էր, մորուք էր պահում: Ուրեմն, փարթամ մորուքով, խիստ կարճահասակ, բոյը մոտ 1,50, նիհար ու ոսկրոտ դեմքով, ավելիճիշտ դեմքի այն ոսկրոտ մասով, որ երևում էր մորուքի տակից, ու բաց դեղնագույն աչքերով մի անձնավորություն: Վահագը շատ խնամքով էր հետևում իր մորուքին և քանի, որ մորուքը ձևավորելու համար լեզվիները վերջացել էին, նա ճանապարհին, խանութի կողքով անցնելիս, հետազոտում էր այդ խանութի վիտրինները, լեզվի էր որոնում: Խանութի երկայնքով, արդեն ճանապարհի կեսը անցել էինք, ես նկատեցի, որ Վահագը հետ է մնացել, շրջվեցի: Վահագը կանգնել էր մի հազար տեսակ պլպստուն ապրանքներով լի վիտրինի առջև և ուշադիր զննում էր այնտեղ դրված իրերը: Եվ հանկարձ սևեռուն հայացքը ուղղելով վաճառողին, խռփոտ ձայնով հարցրեց: -Бритва есть?( լեզվի կա՞) -Ես արդեն մոտենում էի Վահագին, երբ հնչեց երկրորդ հարցը, արդեն զայրույթով: -Че смиешся?(ի՞չ էս ծիծաղում) - Վիտրինի ապակու հետևից մի ջահել ու գեղեցիկ աղջիկ, նայում էր Վահագին ու ծիծաղում, ապա լսելով նրա երկրորդ, արդեն զայրույթով լի հարցը, ջանալով, որ Վահագը իր ձայնը ապակու հետևից լսի, պատասխանեց: -Այս խանութը կենդանիների համար է: -Ես սկսեցի անզուսպ հռհռալ ու ծիծաղելով դիմեցի Վահագին. Լա՛վ դե, բրիտվա չկա մի հատ ժնջիլ առ: Շիրակի հարթավայրում ժնջիլ բառը (մետաղյա շղթա) սովորաբար կիրառվում է գամփռ շներին մի տեղ կապելու կապակցությամբ: Ես ծիծաղում էի իսկ Վահագը զայրանում էր, ուզում էր մի բան ասեր այդ աղջկան, բայց քանի որ ռուսերենին լավ չեր տիրապետում, մի քիչ հապաղում էր, ու ես հասա նրան ?օգնության?: -Սպասի Վահագ, հիմա մենք սրան մոլորացնենք, ու դիմեցի աղջկան:- Ասացեք խնդրեմ, ձեր խանութում վաճառվող իրերը միայն տնային կենդանիների համա՞ր են: - Այո: - Իսկ Վայրի գացանների համար ոչինչ չունե՞ք - Իսկ ի՞չ էք ուզում: - Բրիտվա է պետք: - Կարծես մուրճով հարվածեցին Վահագի գլխին, նա կտրուկ շրջվեց դեպի ինձ: -Տո՛ դը՝ գնա՛ ե՛: - Ու նեղացած հեռացավ: Ես գնացի Վահագի հետևից: Իսկ կենդանիների համար խանութի վիտրինների ապակիների մեջ, մեր սիլուետների փոխարեն մնաց խճուղին այն կոմ վեր խոյացող աղյուսաշար պարիսպների արտացոլանքը: :
Ակսել Վարդանյան
28/07/2012
ԵՍ ՀԱՎԱՏԱԼՈՒ ԿԱՐԻՔ ՉՈՒՆԵՄ, ԵՍ ԳԻՏԵՄ
Կարլ Գուստավ Յունգին հարցրեցին. Դուք հավատու՞մ էք աստծուն: Նա պատասխանեց. - ԵՍ ՀԱՎԱՏԱԼՈՒ ԿԱՐԻՔ ՉՈՒՆԵՄ, ԵՍ ԳԻՏԵՄ: Հարցը կրկնեցին մեկ այլ ռակուրսով, Յունգը տվեց նույն պատասխանը. «ԵՍ ՀԱՎԱՏԱԼՈՒ ԿԱՐԻՔ ՉՈՒՆԵՄ, ԵՍ ԳԻՏԵՄ»: Ըստիս այս պատասխանի իմասը կայանում է ո՛չ թե նրանում, թե Յունգը ինչ գիտի, այլ հենց այն փաստը, որ աստծու մասին ասածներին հավատալու կարիք, որպես այդպիսին, չկա, կա մարդ, կա բանական էակ, որը եթե ցանկանում է ապրել աստվածահաճո, կամ աստվածաբարո կյանքով, նա կարող է գիտենալ այդ մասին և ոչ թե հավատալ այն ամենին, ինչի մասին պատմում են նույն իրեն նման մարդիկ, որոնք ԳԻՏԵՆ, գիտեն ըստ իրենց պատկերացումների և կարողանում եմ միլիոնավոր մարդկանց հավատացնել իրենց գիտեցածը: Իհարկէ Յունգը առաջին մեծ գիտնականը չե, որ ունի աստծու մասին սեփական դատողությունները, բայց նա առաջինն է, ով այդ բոլոր դատողությունները, պարզաբանումները ու գիտական հետազոտությունները կարողացավ բերել մի բացարձակ սեղմ, պարզ ու հասկանալի հայտարարի, որն է. «ԵՍ ՀԱՎԱՏԱԼՈՒ ԿԱՐԻՔ ՉՈՒՆԵՄ, ԵՍ ԳԻՏԵՄ»: Կարելի է ասել, որ հավատի, հավատալու բնությունը ու նշանակությունը գիտությունը վերջնականապես բացահայտել է, որի սիմվոլը կարող է լինել Յունգի խոսքը, ես կասեյի թեորեման.« ԵՍ ՀԱՎԱՏԱԼՈՒ ԿԱՐԻՔ ՉՈՒՆԵՄ, ԵՍ ԳԻՏԵՄ»: Ուստի այժմ գիտությունը մտնում է իր նվաճումների հաջորդ փուլը, աստծո մասին պատկերացումների գիտակցվածության ժամանակաշրջան և այս «ճակատամարտը» պետք է գլխավորեն ժամանակակից, երիտասարդ ու լավ կրթված գիտնականները, որոնցից է հարգարժան Վահան Սեթյանը: Իմ պատկերացմամբ, հոգեբանության այն ուղղությունը, որով զբաղվում է Սեթյանը, որևէ գաղափարի շուրջ միասնականության ձևակերպումը, դա այն գիտական ուղղությունն է, որը կարող է հնարավորություն տալ համախմբել հասարակության լայն շերտեր ևիրավացիորեն առաջարկել աստծո մասին պատկերացումների մեկ ալ մոտեցում, իսկ պատկերացումը արդեն ձևավորված է Յունգի կողմից, շատ պարզ, արդար ու մարդկային ձևով, այն է – ԳԻՏԵՆԱԼԸ, ով ինչքան ցանկանում է, ինչքան սիրտը ուզում է թող այնքան էլ գիտենա աստծո մասին, հարկավոր չե մարդուն վախեցնել, համոզել, շահագռգռել ու այլ հնարքների դիմել որ նա հավատա այս կամ այն վարկածներին աստծո մասին: Որոնհետև հավատը, հավատացյալությունը, դա հոգևոր բռնություն է մարդու ազատ մտածելու հնարավորության ու իրավունքի հանդեպ: Սա շատ պարզ ու հասկանալի հետևությունն է Յունգի հայտարարության, այն գաղափարախոսության, որը պետք է կյանքի կոչեն նոր սերունդի գիտնականները: Ուզում եմ նշեմ, որ այս ամենի մեջ ոչ մի արտառց նորություն չկա, ամեն ինչ հին է ինչպես աշխարհը, նույն պայքարն է, բոլոր ժամանակների պայքարը, ուղղակի ժամանակները ունեն փոխվելու հատկություն: Իհարկ է սա շատ դժվար գործ է, բայց և ժամանակի հարց: Դժվար է. Աղբը չի ջնջում ճշմարտության փայլը, Բայց ծածկում է ու քողարկում, Դե հիմա ցեխից դուրս հրի սայլը, Որի վրա վանք են կառուցում: Իսկ ճանապարհը կանչում է, Քեզ սայլ է պետք, ճար չունես, Սայլդ ցեխի մեջ տնքում է, Մի բան պիտի մտածես: - :
Ակսել Վարդանյան
17.03.2011
Սարկոզին, Օբաման և Մեդվեդեվը մի նավակի մեջ լողում էին դեպի WTO տոնավաճառ: WTO հապավումը նշանակում է.«Իմ պետքը չէ ինչ ունես, փողերը տուր գա՛»: Այսպիսով երեքն էլ շատ լավ գիտեին թե իրականում ուր են լողում այդ նավակով, բայց քաղաքավարության համար փողից չէին խոսում, խոսում էին երաժշտությունից, զրուցում էին ժամանակակից Հիպ-հոպի մասին: Հանկարծ զրույցի ամենա թեժ պահին նրանց ականջներին հասավ հենց Հիպ-հոպը բնութագրող, շատ ծանոթ ձայն, հոպ-հոպ-հոպ-հոպ: Երեքն էլ միանգամից շրջվեցին ու տեսան Էրդողանին, որը վազում էր ափով իրենց նավակին զուգահեռ ու փոսերի վրայից թռչելիս ասում էր- հոպ – հոպ – հոպ... և երբ Էրդողանը տեսավ, որ տղերքը շրջվեցին իրեն կողմը, ասաց, « հոպլա՜» և անմիջապես քաղաքական հայտարարություն արեց: - Տղե՜ք, ինձ էլ վերցրեք նավակի մեջ է՛լի, ի՛նչ կլինի, ես շատ համով քիշմիշ ունեմ, մատներդ կլիզեք। - Աշխարհի առաջնորդները սկսեցին խորհրդակցությունը।Վերցնե՞լ, թե՞ չվերցնել, այս էր խնդիրը, բեռնել Էրդողանին նավա՞կ, թե՞ կտրուկ վայր իջեցնել աջ թևը ու մի նռնակ նետել նրա վրա, որ այլևս չխանգարի իրենց զրույցին... Վերջ ի վերջո Օբաման որոշեց վերցնել Էրդողանին նավակ: Էրդողանը բարձրացավ նավակ և հարմար նստեց Օբամայի կողքին: Օբաման անհապաղ կերպով սկսեց բանակցությունները դեպի Ամերիկա քիշմիշ ներկրելու կապակցությամբ, համ էլ զգուշացրեց Էրդողանին, որ եթե նավակի մեջ զգաստ չնստի կոնգրեսի առաջ էն վտանգավոր բառը կարտասանի: Բայց բանից պարզվեց, որ Էրդողանը իրականում ոչ թե քիշմիշ է առաջարկում այլ ֆիստաշկա, և քանի որ Օբաման մանկուց ֆիստաշկա չեր սիրում, Էրդողանին վռնդեց Սարկոզիի մոտ: Սարկոզին նախքան Էրդողանին տեղ տալը ասեց। - Նախ մի քիչ քո ֆիստաշկեքից տուր փորձեմ, որ կարողանամ որոշել, թողնել քեզ եվրոպա թե՞ ոչ: - Առռը քեզ ֆիստաշկա, սկզբում թո՛ղ, հետո կհյուրասիրեմ: - Հայտարարեց Էրդողանը: - Չէ, այդպես չի լինի պարոն Էրդողան, դա ժողովրդավարական և կառուցողական մոտեցում չէ, մենք նախ պետք է պարզենք թե որտեղից ձեզ այդ ֆիստաշկաները, ո՞վ գիտի, գուցե դուք այն գողացել էք հարևանի բախչից: - Դուք ուզում էք ասել Բախչիսարայ՞: - Ո՛չ, միայն սարայ: - Դու հենց հիմա խախտեցիր թուրքական պետության կոնիստուցիաի 301րդ հոդվածը: Դու վիրավորեցիր թուրքիայի արժանապատվությունը, այնպես որ, սրանից հետո մենք միշտ ձեզ դիմավորելիս ու ճանապարհելիս կծամենք ամենաանվորակ ծամոնները: - Ծամիր, ծամիր, իսկ մենք կռմբակոծենք բոլոր նրանց, ովքեր ծամում են հակադեմոկրատական կերպով, այնպես որ, օրերից մի օր ծամածդ բկիդ է կանգնելու: - Լսելով այդպիսի անհարգալից խոսքեր Թուրք ծամողների մասին, Էրդողանը չեղյալ համարեց բոլոր ամերիկաեվրոպական ծրագրերը և նստեց Մեդվեդեվի կողքին: - Սալամալէիկում Դմիտրի: - Ալեյկում սալամ յոլդաշ Էրդողան: Հը՞, ինչ կա չկա, քիշմիշդ ծախեցի՞ր, որևէ մեկին հարիֆցրեցի՞ր թէ ոչ: - Պարոն նախագահ, ես հասկանում եմ, որ ամերիկացիներին բացի այն ամենից, ինչ կարելի է տեղադրել համբուրգերի մեջ, ուրիշ ոչինչ չի հետաքրքրում, բայց ի՞նչ ասեմ Ձեզ: Ի՞նչ կասեր այս մասին Պուշկինը, որ ոտքով եկավ հասավ Էրզրում, իհարե դա այն ժամանակ Հայաստան էր, բայց հիմա հո Թուրքիա՛ է, ահա ես ԺԵԿից տեղեկանք եմ բերել, 1921թվականի տեղեկանք է, որ հաստատում է այդ փաստը, այս տեղեկանքի տակ ստորագրել է Լենինը ու իր խաչիկն է դրել Աթաթուրքը: Ես սա Ձեզ նվեր եմ բերել, չէ՞ որ դուք սիրում էք ընթերցել, այնպես չէ՞: Ուրեմն կարդացեք և ինքներդ դատեք թե ինչ եմ առաջարկում ես այդ ամերիկոեվրոների համեմատ: Համաձայնեք, պատմությունը կրկնվում է: Ես հասկանում եմ, որ դուք Լենինի նման չեք, նա թուրքական մորուք ուներ, բայց տեսեք ես ինչքան նման եմ Աթաթուրքին, նույնիսկ մեր ձեռագրերը իրար նման են, ուզու՞մ էք ես էլ իմ խաչիկը քաշեմ այս պատմական տեղեկանքի տակ: - Ո՛չ, կարիք չկա, միևնույն է ես թուրքերեն չեմ հասկանում: - Իսկ ինչ էք մտածում ֆիստաշկաների մասին: - Ինչ կա՞ որ, շատ հետաքրքիր առաջարկություն է, Ես կարծում եմ, որ մեր շոուբիզնեսում շատ զիլ կհետաքրքրվեն ձեր ֆիստաշկաներով, հատկապես Ֆիլիպը: - Իսկ ինչու՞ հենց Ֆիլիպը: - Ուղղակի մեր մոտ այդպես է ընդունված, ով ինչ անի, Ֆիլիպն է մեղավոր, ամեն ինչ նախ ֆիլիպի վրա ենք փորձարկում հետո ինքներս ենք օգտագործում: - Այնպես որ առաջ, պարոն Էրդողան, մենք ըստ արժանավույնը կգնահատենք ձեր ներդրմները երկու երկրների համագործակցության մեջ ֆիստաշկաների համատեղ արտադրության գործում և մոտ ապագայում Ձեզ կպարգևադրենք «Մու-մու» ի անվան շքանշանով:
Ակսել Վարդանյան
June 21, 2016
Առ իմ սիրտը ու տար քեզ հետ

Ամպերը ասես հոգնել են ճախրել
Ու հենվել են հորիզոնին,
Ու բաց երկնքում մի բիծ են թողել,
Որ մերվում է կապույտներին:

Ժպիեը քո լույս, հեզիկ, անտարբեր,
Ու քայլում էս զեփյուռի հետ,
Ճամփան արևոտ մաղթում է քեզ սեր,
Ա՛ռ իմ սիրտը ու տար քեզ հետ:

Առ իմ սիրտը ու տար քեզ հետ,
Ո՛վ անծանոթ գեղեցիկ,
Զեփյուռի պես սիրուն աղջիկ,
Առ իմ սիրտը ու տար քեզ հետ:

Ճամփան արևոտ անդունդ է թվում,
Ու մեռնող մի արահետ,
Եվ մի՞թե իմ սերն այսպես է տևում,
Առ իմ սիրտը ու տար քեզ հետ

Առ իմ սիրտը ու տար քեզ հետ,
Ո՛վ անծանոթ գեղեցիկ,
Զեփյուռի պես սիրուն աղջիկ,
Առ իմ սիրտը ու տար քեզ հետ:

May 27, 2015
Կարապի երգ

Երբ գալիս էս երազիս
Ես քո ձայնը չեմ լսում,
Սերը համր է հիշելիս,
Լռության մեջ է տևում:

Ու նայում էս աչքերիս,
Քո աչքերը չեն լռում,
Արշալույսը բացվելիս
Կարապի երգն էս երգում:

Կարապի երգն ամեն օր,
Լույսերի հետ է հնչում, 
Չի վերջանում, չի մեռնում,
Ու երգում էս, ու երգում:

Երբ լռում էս երազիս,
Մի հնչյուն եմ ես հիշում,
Այդ հնչյունն եմ որոնում,
Երբ անձրևին եմ լսում:

Այս երազը վերջ չունի,
Վերջաբանը չես պատմել,
Անկատար էս հորինել,
Կարապներին էս տվել:

Կարապի երգն ամեն օր,
Լույսերի հետ է հնչում, 
Չի վերջանում, չի մեռնում,
Ու երգում էս, ու երգում:

July 5, 2015
Բարդին


Ճամփեզերքին անտառամոտ,
Սոսափում է մի բարդի,
Այնպես տխուր ու երազկոտ,
Ինչպես երգը կարոտի:

Ու հովերին ընկերացած,
Պոկպկվում են տերեվներ,
Հեռուներին սիրահարված,
Որոնում են երազներ:

Այն մենակ բարդին, անտառից պոկված,
Տերևաթափին, քամու հետ փարված,
Նրա մոտ չկան ընկած տերեվներ,
Շուրջն արեվ է ու ծաղիկներ:

Ճամփեզերքին, ճյուղերը վար,
Անրջում են թփուտներ,
Բարդին անխոնջ նրանց համար,
Հորինում է մոտիվներ

Այն մենակ բարդին, անտառից պոկված,
Տերևաթափին, քամու հետ փարված,
Նրա մոտ չկան ընկած տերեվներ,
Շուրջն արեվ է ու ծաղիկներ:

Ðåéòèíã@Mail.ru

Սույն կայքում տեղ գտած բոլր ստեղծագործությունների հեղինակային իրավունքը պահպանված է և պատկանում է բացառապես Ակսել Վարդանյանին: Հրապարակումների համար անհրաժեշտ է նշել նյութի աղբյուրը . http://akselv.com/ կամ հեղինակին . Ակսել Վարդանյան akselv2@gmail.com

Free counters!
.